Hormoqi (Picea Abies) , lloji i veçantë i pishës që rritet edhe tek ne !

Hormoqi ose ndryshe e njohur si Pisha Konike e cila bën në familjen e pishave (Picea) , është nje nga pishat e rralla që rritet në veri apo verilindje të Shqipërisë, në siperfaqe pyjore përgjithësisht të izloluara  .

Gjatë një ekspedite në muajin gusht me disa  profesorë të nderuar nga UBT saktësisht nga Fakulteti i Shkecanve Pyjore  u konstatua një siperfaqe prej 2ha në zonën përbri Malit të Pashtrecit ,në zonën mes fshatrave Novosej dhe Turaj .
Gjatë ekspeditës u konstatua se bima që u morr në vezhgim Hormoqi është një bimë që zakonisht arrin një lartësi nga 25-35m , dhe me një diametër të trungut që arrin deri ne 1 apo 1.5 meter në raste më të veçanta dhe për moshat më të mëdha, sepse është specie që i kalon dhe 200/300 vite  jetëgjatësi.

Duke qenë se është i llojit halor është dru përhere i gjelbër me gjatësi të halës 10-17 cm.
Areali i llojit është zakonisht pemë vendase Europiane , sidomos me shtrirje mjaft të madhe në Europën Juglindore , dhe në Norvegji , Siberi e Francë .
Bima kërkon:
-diellëzim të fuqishëm
-toka me lagështi
-drenazhim të mirë
-rritet në toka acide


Gjatë ekspeditës u vu re që lloji kishte një rritje shumë të mirë dhe të shpejtë, duke qenë se shtrihej në një sipërfaqe Luginore dhe me kushte klimaterike mjaft të përshtatshme .
E veçantë dalluese e species është forma konike e pemës ! Druri zakonisht parapëlqen hapësirë të madhe që të zhvillohet  sa më vrullshëm dhe është një nga speciet më tolerante të llojit të vetë ndaj klimës .
Në sipërfaqen e vëzhguar prej 2 ha , u gjetën lloje të hormoqit 90% , Ahut ( Fagus Sylvatica) dhe Mështeknës (Betula Blba ) në 10% tjetër , por këto të fundit adominante dhe si specie të vetmuara .


Pylli është i llojit të thjeshtë,  në gjendje natyrale pra nuk është mbjelle artificialisht dhe me dominancë të hormoqit në masën 90% siç e theksuam më lart .
Sipërfaqja pyjore sipas të dhënave të GPS shtrihej në lartësinë 1416m mbi nivelin e detit
me kundërdrejtim Verior .
Sipas disa matjeve dhe punimeve të kryera në terren , në një sipërfaqe rrethore afërsisht prej 200m2 ,u kryen matje të lartësive të disa individëve të drurëve dhe diamterave të tyre me anë të një aparati të quajtur Vertex që nëpërmjet të dhënave të satelitëve jep të dhena mjaft të sakta të lartësive të drurëve.

Lartësitë në këtë mini-sipërfaqe varionin nga 15m(min) deri në 25/30 m (max) , dhe diamtëra nga 16cm e deri në 30cm .
Po ashtu pylli kishte një kurorëdendësi (mbylim të kurorave ) në nivelin 0.8/0.9 .
Sipërfaqja pyjore  është pyll monokat sepse nuk kemi diferencim në kate më specie të tjera .


Vlen të theksohet se nga vrojtimi u vërejtën probleme të përhershme që ndodhin në pyjet tona si :
 - shenja të zjarrit në disa vatra të vogla por të izoluara dhe dru të nënshtruar të cilët  janë prerë .
- por edhe prerje drurësh në mënyrë të parregullt apo dhe pa kriter nga banorët e zonës
- Po ashtu u morrën dhe mostra në trungjet e druve të cilat u dërguan në laboratorin e FSHP për analizime të moshave të drurëve dhe përcaktim  të rritjes së drurëve ndër vite .


Theksojmë se kjo sipërfaqe pyjore e hormoqit e veçantë në të gjithë zonën tonë duhet ti nënshtrohet domosdoshmërisht mbrojtjes nga dëmtimet që vijnë nga zjarret dhe prerjet pa kriter , pasi si specie e veçantë dhe me rritje të madhe vlen dhe ka përdorim të gjerë në shumë fusha të tilla si në :
- Në pylltari si lënde druri mjaft e mirë
- përdoret si letër
- edhe po ashtu gjen përdorim edhe nëpër kopshte apo parqe si pemë zbukuruese për shkak të formës mjaft të bukur dhe të rregullt konike .